Wysokość balustrady i prześwity – przepisy dla domu, bloku i lokalu usługowego

Balustrada przy schodach, balkonie czy tarasie musi przede wszystkim chronić przed upadkiem. Dlatego jej wymiary nie są dowolne – określa je rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tzw. warunki techniczne, WT). Poniżej zebraliśmy najważniejsze wymagania w prostej formie: wysokość, prześwity, poręcze i szkło.

Wysokość balustrady i prześwity – tabela z § 298

Paragraf 298 ust. 2 warunków technicznych określa minimalną wysokość balustrady (mierzoną do wierzchu poręczy) oraz maksymalny prześwit lub otwór między elementami wypełnienia:

Rodzaj budynku	Minimalna wysokość balustrady	Maksymalny prześwit w wypełnieniu
Budynki jednorodzinne i wnętrza mieszkań wielopoziomowych	0,9 m	nie reguluje się
Budynki wielorodzinne i zamieszkania zbiorowego, oświaty i wychowania oraz zakładów opieki zdrowotnej	1,1 m	0,12 m
Inne budynki (np. biura, sklepy, lokale usługowe)	1,1 m	0,2 m

Źródło: § 298 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Co to oznacza w praktyce?

Dom jednorodzinny

Balustrada przy schodach wewnętrznych, na antresoli czy na balkonie domu jednorodzinnego musi mieć co najmniej 90 cm wysokości. Przepisy nie narzucają maksymalnego prześwitu, ale jeśli w domu są małe dzieci, warto i tak zastosować gęstsze wypełnienie, np. pionowe pręty co ok. 10–12 cm albo szkło.

Blok, szkoła, przedszkole, przychodnia

W budynkach wielorodzinnych i zamieszkania zbiorowego, a także w szkołach, przedszkolach i placówkach medycznych balustrada musi mieć co najmniej 1,1 m wysokości, a odstęp między elementami wypełnienia nie może przekraczać 12 cm. To dotyczy m.in. balustrad balkonowych w blokach i na klatkach schodowych.

Biuro, sklep, lokal usługowy, hala

W pozostałych budynkach obowiązuje wysokość 1,1 m i prześwit do 20 cm. W budynkach, w których dzieci mogą przebywać bez stałego nadzoru, balustrady muszą dodatkowo uniemożliwiać wspinanie się i zsuwanie po poręczy – w praktyce oznacza to rezygnację z poziomych poprzeczek na rzecz pionowego wypełnienia lub szkła.

Kiedy balustrada jest obowiązkowa?

Balustrady stosuje się wszędzie tam, gdzie istnieje ryzyko upadku z wysokości: przy schodach, pochylniach, balkonach, loggiach, portfenetrach (balkonach francuskich), antresolach i tarasach. Przy schodach przyjmuje się, że balustrada jest wymagana, gdy schody pokonują wysokość większą niż ok. 0,5 m.

Poręcze – odległość od ściany i wymagania dla osób z niepełnosprawnościami

• Poręcz przy ścianie powinna być od niej oddalona o co najmniej 5 cm, żeby dało się ją wygodnie i pewnie chwycić.
• Przy pochylniach i schodach dostępnych dla osób z niepełnosprawnościami stosuje się poręcze z obu stron, zwykle na dwóch wysokościach (ok. 75 i 90 cm).

Projektujesz podjazd lub poręcze dla obiektu publicznego? Zobacz naszą ofertę poręczy dla osób niepełnosprawnych.

Szkło w balustradzie – jakie wymagania?

Warunki techniczne wymagają, by szklane elementy balustrad były wykonane ze szkła o podwyższonej wytrzymałości na uderzenia, które tłucze się na drobne, nieostre odłamki. W praktyce stosuje się szkło hartowane, a przy balustradach chroniących przed upadkiem z większej wysokości – szkło laminowane (klejone), które po stłuczeniu zostaje na folii.

Okno nisko nad podłogą? Potrzebna balustrada

W budynkach na kondygnacjach poniżej 25 m nad terenem odległość od podłogi do górnej krawędzi wewnętrznego parapetu powinna wynosić co najmniej 0,85 m. Jeśli okno jest niżej (np. okno od podłogi albo drzwi balkonowe bez balkonu), trzeba je zabezpieczyć balustradą do wymaganej wysokości albo zastosować w tej części nieotwierane skrzydło ze szkłem bezpiecznym. Stąd popularność balkonów francuskich, czyli balustrad portfenetrowych.

Najczęstsze błędy przy balustradach

• Za niska balustrada po ułożeniu posadzki – wysokość mierzy się od gotowej posadzki, a nie od wylewki. Jeśli dojdzie płytka i klej, balustrada robi się niższa o kilka centymetrów.
• Poziome poprzeczki w budynku wielorodzinnym – nawet przy prześwicie do 12 cm mogą ułatwiać wspinanie się dzieci; w budynkach, gdzie dzieci przebywają bez nadzoru, są niedopuszczalne.
• Zbyt duży prześwit przy stopniach – szczelina między dolnym ryglem a stopniem też jest prześwitem.
• Słabe mocowanie – balustrada musi przenieść siły poziome określone w normie; liczy się nie tylko wygląd, ale też kotwy i podłoże.

Najczęstsze pytania

Jaka jest minimalna wysokość balustrady na balkonie w domu jednorodzinnym?

0,9 m, mierzone od gotowej posadzki balkonu do wierzchu poręczy.

Jaka wysokość balustrady obowiązuje w bloku?

Co najmniej 1,1 m, a prześwit między elementami wypełnienia nie może przekraczać 12 cm.

Czy przepisy dotyczą też balustrad na tarasie?

Przepisy wymieniają wprost balkony, loggie, schody, pochylnie i portfenetry. Przy tarasach nad terenem przyjmuje się takie same wymagania ze względów bezpieczeństwa.

Czy stara balustrada musi spełniać obecne przepisy?

Warunki techniczne stosuje się przy projektowaniu, budowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynku. Przy wymianie balustrady warto od razu wykonać ją zgodnie z aktualnymi wymaganiami.

Balustrady zgodne z przepisami – od pomiaru po montaż

Projektujemy i wykonujemy balustrady nierdzewne i stalowe zgodne z warunkami technicznymi – do domów, bloków, szkół i obiektów usługowych w Poznaniu i Wielkopolsce. Zadzwoń: 533 195 834 lub napisz przez formularz kontaktowy. Zobacz też balustrady schodowe.

Artykuł ma charakter informacyjny. W konkretnym projekcie wiążące są ustalenia projektanta i aktualne przepisy.